Op 6 maart besloot het kabinet een groot deel van de omstreden VBAR-wet te schrappen. Het betrof het zogenoemde V-deel, de passage die precies wilde vastleggen wanneer je echt ZZP'er bent. Te ingewikkeld, vonden ZZP-organisaties en een deel van de Kamer, en voor een keer luisterde Den Haag. Wat overblijft is het R-deel: een rechtsvermoeden van werknemerschap voor ZZP'ers die minder dan €38 per uur verdienen. Simpeler van opzet, maar met reële gevolgen voor zowel freelancers als de bedrijven die hen inhuren.
Wat het rechtsvermoeden van werknemerschap inhoudt
Het idee achter het rechtsvermoeden is juridisch eerlijk, maar praktisch ingrijpend. Als jij als ZZP'er minder dan €38 per uur verdient en er een conflict ontstaat over de aard van je arbeidsrelatie, geldt automatisch de aanname dat je werknemer bent. Niet jij moet dat bewijzen, maar je opdrachtgever moet aantonen dat je echt zelfstandig werkt.
Concreet betekent dit: vraag je doorbetaling bij ziekte aan, of wil je aanspraak maken op ontslagbescherming, dan is de juridische drempel lager. Je hoeft niet langer een heel dossier op te bouwen om je punt te maken. De bewijslast is omgekeerd.
Het rechtsvermoeden gaat naar verwachting gelden vanaf augustus 2026, wanneer het in het Staatsblad wordt gepubliceerd. Zie ook het NOS-bericht over de aankondiging voor de achtergrond bij deze maatregel.
Hoe de €38-grens precies werkt
Het bedrag van €38 per uur is niet willekeurig. Het sluit aan bij bestaande ideeën over schijnzelfstandigheid: bij hoge tarieven is zelfstandigheid doorgaans geloofwaardig, bij lage tarieven is de grens al jaren onduidelijk.
Verdien je meer dan €38 per uur? Dan valt het rechtsvermoeden niet op jou van toepassing. Je arbeidsrelatie wordt beoordeeld op basis van de gewone arbeidswetgeving, zonder automatische aanname.
Zit je er net onder? Dan is het slim om nu al kritisch te kijken naar hoe je werkrelatie eruitziet. Werk je uitsluitend voor één opdrachtgever, heb je geen eigen klanten, en bepaal je nauwelijks je eigen werktijden? Dan is de kans reëel dat je juridisch als werknemer wordt aangemerkt, ook als er een overeenkomst van opdracht is getekend.
Wat er met de VBAR is gebeurd
VBAR stond voor Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden, een naam die al aangaf hoe omslachtig de wet was geworden. Het V-deel wilde per wettelijke definitie vastleggen wanneer iemand zelfstandige is. In de praktijk betekende dat voor veel freelancers dat ze ineens als werknemer zouden worden geclassificeerd, ook al werkten ze bewust als zelfstandige en wilden dat zo houden.
ZZP-organisaties verzetten zich hevig, en het kabinet besloot dit deel te schrappen. Wat overblijft is het R-deel, het rechtsvermoeden. Minister Aartsen werkt daarnaast aan een volledig nieuwe Zelfstandigenwet die de VBAR uiteindelijk moet vervangen. Die is nog in ontwikkeling.
Gevolgen voor opdrachtgevers
Als bedrijf dat ZZP'ers inhuurt onder het €38-tarief, verandert er iets wezenlijks. Tot nu toe lag de lat voor freelancers erg hoog als ze hun positie juridisch wilden afdwingen. Straks geldt het omgekeerde: jij als opdrachtgever moet kunnen laten zien dat de samenwerking echt zelfstandig is.
Dat betekent: duidelijke opdrachtovereenkomsten, ZZP'ers die meerdere klanten bedienen, en eigen verantwoordelijkheid over de uitvoering van hun taken. Een freelancer die elke dag op jouw kantoor zit, hetzelfde werk doet als je vaste medewerkers en inhoudelijk van jou afhankelijk is, zit juridisch in de gevarenzone, ook met een getekend contract.
Controleer je lopende afspraken. Wil je weten hoe je contracten er waterdicht uitzien? Lees onze tips voor het opstellen van een goed contract zodat je weet waar je op moet letten.
Wat dit voor jou als ZZP'er verandert
Verdien je meer dan €38 per uur, dan merk je in de praktijk weinig van deze maatregel. Verdien je minder, dan is het verstandig je situatie opnieuw te bekijken.
Twee opties liggen voor de hand. De eerste is je tarief verhogen voorbij de €38-grens. Dat is niet altijd realistisch: in sectoren als onderwijs, zorg en bouw liggen tarieven voor veel freelancers structureel onder die grens. De tweede optie is je samenwerking anders inrichten: meerdere klanten bedienen, opdrachten goed vastleggen en je onafhankelijkheid bewaken.
Een derde optie is de wet bewust gebruiken. Als je merkt dat je relatie met een opdrachtgever neigt naar een dienstverband, geeft het rechtsvermoeden je sterkere papieren bij een conflict over ziekte, taken of ontslag. Dat geeft je meer ruimte bij de onderhandelingstafel. Hoe je die positie slim benut, lees je in ons artikel over onderhandelen als ZZP'er.
Dit is wat je nu kunt doen voor augustus
De publicatie in het Staatsblad staat gepland vóór augustus 2026. Dat geeft je een paar maanden om je voor te bereiden. Concrete stappen:
- Bereken je gemiddelde uurtarief over je lopende opdrachten
- Kijk hoe afhankelijk je bent van één opdrachtgever
- Controleer of je overeenkomsten aansluiten bij de nieuwe realiteit
- Zit je onder €38? Overweeg een tariefverhoging of bespreek de risico's openlijk met je opdrachtgever
- Volg de "Zo kan zzp wél" campagne van het kabinet voor actuele informatie
De nieuwe spelregels zijn niet per se slecht nieuws voor zelfstandigen. Ze maken duidelijk waar de grens ligt, en dat is voor veel ZZP'ers al jaren een pijnpunt. Wie zijn positie goed in kaart heeft, staat straks sterker. Ook je kosten scherp houden hoort daarbij: zo bespaar je als ZZP'er op kosten zonder concessies te doen aan je werk.